Sprookjes

Na mijn reeks van negen ouderdomssprookjes breng ik nu meer algemene sprookjes, waarbij ik mijn bijzondere belangstelling voor Franse verhalen uit de zeventiende en achttiende eeuw, én voor Slavische sprookjes, niet onder stoelen of banken zal steken.

Comtesse_de_Ségur1-e1442954294557

Ik begin met een reeks van zeven kortere verhalen van de hand van Madame Sophie (De) Ségur (foto), met als overkoepelende titel Dappere Hendrik (‘Le Bon Petit Henri’).
Sophie Ségur (1799-1874) was een Franse schrijfster van Russische afkomst. Haar geboortenaam was Sophie Feodorovna Rostoptsjine, door haar huwelijk gravin van Ségur.

Les-malheurs-de-SophieHaar kinderboek Les Malheurs de Sophie (‘De lotgevallen van Sofie’; foto uitgave jaren 1930; waarde ongeveer € 50,00) was haar succesvolste boek, zeker ook in België, maar even beroemd zijn haar feeënsprookjes (Nouveaux Contes de fées) en haar Mémoires d’un âne (‘Herinneringen van een ezel’).
Haar boeken zijn, zeker in de Franstalige wereld, tot op de dag van vandaag zeer populair, al vind je in de VS evenzogoed eigentijdse uitgaven in het Engels (‘Good Little Henry’), bestemd voor alle leeftijdsgroepen, ook in kinderstripvorm en als luisterboeken.

Ségurs boeken zijn nogal moralistisch en opvoedkundig van inslag. Mogelijk heeft dat te maken met het gegeven dat in het begin van de negentiende eeuw – toen ook de gebroeders Grimm met hun verzameling sprookjes op de markt kwamen – het kind eindelijk als kind werd gezien en niet meer als een aankomend volwassene. Dat vroeg niet alleen om een nieuwe lectuur, maar ook om stichtende en opvoedkundige lectuur. Om die reden overigens dienden de Grimms hun sprookjes wat te ontgruwelen, zodat ze ook voor kinderen genietbaar waren – wat dus aanvankelijk niet zo was…

Vandaar dat ik aan het einde, in het zevende hoofdstukje, van De lotgevallen van Dappere Hendrik – afkomstig overigens uit Nouveaux contes de fées – de oorspronkelijke tekst van Sophie Ségur niet geheel trouw ben gebleven, de overdreven sentimentaliteit er heb uitgehaald, de stichtende boodschap “liefde voor je ouders wordt altijd beloond” heb geschrapt, en meer aandacht heb besteed aan de ontwikkeling van Hendrik van kind tot “grote jongen”, door zijn verre en zware reis, door de vele moeilijkheden die hij te overwinnen had. Hij was zeg maar “gegroeid”.
Het leek me verantwoord, niet alleen omdat het 2018 is, maar ook omdat een dergelijke ontwikkeling in zeer veel sprookjes veelal het centrale thema is: coming-of-age…

Hoewel er tussen Sophie Ségur en de door mij zeer gewaarde Franse sprookjesschrijfster Madame d’Aulnoy een leeftijdsverschil zit van pakweg tweehonderd jaar, vallen mij toch gelijkenissen op tussen beider werk, in stijl, fantasie…

[Deze beginpagina zal regelmatig worden aangevuld.]